Welke kleuren ziet een hond?
Je gooit een knalrode bal door het gras en je hond zoekt en zoekt. Is hij dom? Absoluut niet: hij ziet die bal waarschijnlijk gewoon anders dan jij. Honden zien de wereld in andere kleuren dan wij, en dat verklaart een hoop. Maar het is ook niet waar dat een hond alles in zwart-wit ziet. Het geheim zit hem in de tussenweg.
Het korte antwoord
Honden zien kleur, maar minder kleuren dan mensen. Ze zijn zogeheten dichromaten: ze hebben twee soorten kleurgevoelige cellen (kegeltjes) in hun ogen, waar mensen er drie hebben. Daardoor zien honden vooral tinten blauw en geel. Rood en groen zijn voor hen lastig te onderscheiden en lijken op bruin, grijs of geelachtig.
Hoe werkt dat?
In het netvlies zitten twee soorten lichtgevoelige cellen: staafjes, voor licht en donker en beweging, en kegeltjes, voor kleur. Mensen hebben drie soorten kegeltjes (voor rood, groen en blauw). Honden hebben er twee, gevoelig voor blauwviolet en voor geelgroen. Onderzoek uit de jaren tachtig bij honden liet zien dat ze twee kleurtypes gebruiken om kleuren te onderscheiden, vergelijkbaar met mensen met rood-groenkleurenblindheid.
Wat zien honden dan wel?
Ongeveer zo:
Blauw zien ze goed, als blauw.
Geel zien ze goed, als geel.
Groen lijkt eerder op geelachtig of grijs.
Oranje en rood lijken op donkergeel, bruin of grijs.
Paars lijkt op blauw.
Een rode bal op groen gras is voor je hond dus een bruinachtige bal op een gelig-groenachtig vlak, en dat is moeilijk te zien. Een blauwe bal op gras valt veel beter op.
Zien honden slechter dan wij?
In sommige opzichten wel, in andere juist beter:
Scherpte: honden zien minder scherp dan mensen. Ze herkennen details op afstand minder goed. Een veelgenoemde vergelijking is dat wat een mens op grote afstand scherp ziet, een hond pas van dichterbij zo scherp ziet.
Schemer en donker: honden zien beter in het donker, mede dankzij een reflecterende laag achter het netvlies (het tapetum lucidum). Daarom lichten hun ogen op in de lichtbundel van een zaklamp.
Beweging: honden zijn gevoelig voor beweging, wat van pas komt bij het opmerken van een rennend dier.
Gezichtsveld: honden hebben een ruimer gezichtsveld dan mensen, al verschilt dat per ras en per snuitvorm.
Verschilt het per hond?
Een beetje. De bouw van de kop en het oog verschilt per ras, en dat kan van invloed zijn op het gezichtsveld en op hoe scherp een hond ziet. De kleurwaarneming zelf is vermoedelijk bij de meeste honden vergelijkbaar. Toch is dit nog een gebied waarin onderzoekers zich verder verdiepen, dus wees voorzichtig met stellige uitspraken.
Wat kun je ermee in de praktijk?
Kies speelgoed in blauw of geel. Die kleuren vallen op in gras en in het zand.
Vermijd rode of oranje ballen op groen gras, tenzij je hond ze vooral op geur zoekt.
Vertrouw niet alleen op kleur. Honden gebruiken ook geur, geluid en helderheid om dingen te vinden. Een hond zoekt de bal vaak met zijn neus.
Let in het donker op reflectie. Een lichtgevend of reflecterend speeltje is ook bij weinig licht goed te zien, voor jou en voor je hond.
Veelgestelde vragen
Zien honden in zwart-wit?
Nee. Dat is een hardnekkige mythe. Honden zien kleur, maar een beperkter kleurenpalet dan mensen.
Is mijn hond kleurenblind?
Je kunt zeggen dat honden vergelijkbaar zijn met mensen met rood-groenkleurenblindheid, maar dat is bij honden de normale situatie, geen afwijking.
Waarom vindt mijn hond een rood speeltje soms toch?
Omdat kleur niet het enige is. Hij ruikt het speeltje, ziet het verschil in helderheid en let op beweging.